Delegujesz pracownika za granicę, pobierasz składkę zdrowotną
Od 1 stycznia 2011 r., niezależnie od brzmienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, pracownik oddelegowany za granicę, podlegający ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce ma pobieraną składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Jeżeli płatnik nie oblicza zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od przychodów stanowiących podstawę wymiaru składki, składkę na ubezpieczenie zdrowotne obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości 0 zł (art. 83 ust. 2 ustawy zdrowotnej). Od tej zasady od 1 stycznia 2011 r. wprowadzono ważny wyjątek.
1. Pracodawca pobiera składkę także wtedy, gdy pracownik może skorzystać z metody proporcjonalnego odliczenia
Od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2010 r. oddelegowany za granicę pracownik mógł otrzymać wynagrodzenie, które nie było przez pracodawcę pomniejszone o składkę zdrowotną. Chodzi tu o pracownika oddelegowanego, którego dochody podlegały rozliczeniu według metody proporcjonalnego odliczenia na podstawie odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo nie podlegały żadnej umowie podpisanej przez Polskę
z krajem, w którym była wykonywana praca
Od 1 stycznia 2011 r. taka sytuacja jest niemożliwa, gdy pracownik podlega ubezpieczeniu w Polsce. Zasada 1. | Jeżeli podstawę obliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi przychód ubezpieczonego zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych, od którego płatnik nie oblicza zaliczki na ten podatek, w stosunku do ubezpieczonych, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 16 ustawy zdrowotnej, składkę na ubezpieczenie zdrowotne płatnik oblicza zgodnie z przepisami art. 79 i 81 tej ustawy. Zasada ta nie została zmieniona w wyniku ostatniej nowelizacji przepisów. Zmieniła się jedynie numeracja przepisu ją wprowadzającego. Do 31 grudnia
2010 r. był to art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy zdrowotnej. Od 1 stycznia 2011 r. jest to art. 83 ust. 3 pkt 4 tej ustawy. |
Zasada 2. | Zasada 1. została uzupełniona od 1 stycznia 2011 r. o nową. Wprowadza ją art. 83 ust. 3 pkt 5 ustawy zdrowotnej. Przepis ten stanowi, że jeżeli podstawę obliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi inny przychód ubezpieczonego niż zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych, od którego płatnik nie oblicza zaliczki na podstawie art. 32 ust. 6 updof, składkę na ubezpieczenie zdrowotne płatnik oblicza zgodnie z przepisami art. 79 i 81 ustawy zdrowotnej. |
Od 1 stycznia 2007 r. powołany art. 32 ust. 6 updof stanowi, że zakład pracy nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy od dochodów uzyskanych przez pracownika z pracy wykonywanej poza terytorium RP, pod warunkiem że dochody te podlegają lub będą podlegać opodatkowaniu poza terytorium RP. Na wniosek podatnika zakład pracy pobiera zaliczki na podatek dochodowy, stosownie do przepisów ust. 1-5, z uwzględnieniem art. 27 ust. 9 i 9a updof. Jakie były konsekwencje wprowadzenia do polskiego prawa podatkowego tego przepisu dla pracodawców delegujących pracowników za granicę?
WARTO WIEDZIEĆ WIĘCEJPowstała luka w przepisach polegająca na tym, że wprowadzone przepisy wywołały nieoczekiwany skutek. Luka ta została opisana w uzasadnieniu do projektu nowelizacji ustawy zdrowotnej: Niezamierzonym skutkiem wprowadzenia art. 32 ust. 6 updof było faktyczne rozszerzenie zakresu przedmiotowego normy zawartej w art. 83 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przed dniem 1 stycznia 2007 r. przepis ten dotyczył przychodów objętych zwolnieniem od podatku dochodowego, z wyjątkiem przychodów wskazanych w art. 83 ust. 2 ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej, które, będąc zwolnionymi z podatku, podlegają jednak potrąceniom z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne (np. otrzymywane z zagranicy renty z tytułu inwalidztwa wojennego). Po wejściu w życie przedmiotowej nowelizacji updof zwolnienie z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne objęło zupełnie nową kategorię przychodów, nieobjętych zwolnieniem od podatku dochodowego, mianowicie przychody pracowników delegowanych do pracy w innych państwach, którzy nie są zwolnieni z obowiązku podatkowego w Polsce, bo? jednocześnie ich polscy pracodawcy (płatnicy podatku i składek) zostali zobowiązani do niepobierania zaliczek na podatek dochodowy
w przypadku objęcia obowiązkiem podatkowym w kraju wykonywania pracy (dotyczy to pracowników delegowanych do państw, z którymi Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jak również osób skierowanych do pracy w państwie, z którym Polska posiada tego rodzaju umowę z zastosowaniem tzw. metody proporcjonalnego odliczenia). Tym samym w konsekwencji ww. nowelizacji updof nastąpiło nieuzasadnione zróżnicowanie, pod względem ponoszenia kosztów związanych z prawem do świadczeń opieki zdrowotnej, sytuacji pracowników delegowanych, w zależności od kraju wykonywania pracy. Pracownicy, których dochody z mocy odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania są zwolnione z opodatkowania w Polsce, lecz nadal pozostają polskimi ubezpieczonymi, podlegają obowiązkowi odprowadzania składek, podczas gdy pracownicy delegowani (również podlegający ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce), w przypadku których zaprzestanie odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy przez płatników następuje mimo opodatkowania ich dochodów w Polsce, zostali zwolnieni z odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Od 1 stycznia 2011 r. opisana powyżej luka w przepisach została usunięta. W każdej sytuacji pracownik oddelegowany za granicę, podlegający ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce ma pobieraną i odprowadzaną do ZUS przez pracodawcę składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Podstawa prawna:- Art. 32 ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.).
- Art. 83 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.); w tekście: ustawa zdrowotna.
- Ustawa z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. nr 257, poz. 1723).
Autor: Joanna Brutkowska specjalistka w zakresie prawa pracy
