Nowa podstawa wymiaru składek na urlopie wychowawczym
Od 1 stycznia 2012 r. zmianie uległa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym. Sprawdź, jak prawidłowo wykazywać w dokumentacji rozliczeniowej w pierwszych miesiącach nowego roku.
Do 31 grudnia 2011 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym stanowiła kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W nowym roku podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym ustalana jest na podstawie kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłaszanego w drodze komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Od 1 stycznia 2012 r. podstawę stanowi kwota równa 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.
Zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z 10 listopada 2011 r. (M.P. nr 103, poz. 1042) przeciętne wynagrodzenie w trzecim kwartale 2011 r. wyniosło 3.416,00 zł.
Oznacza to, że w okresie od 1 stycznia do 29 lutego 2012 r. za osobę przebywającą na urlopie wychowawczym płatnik powinien zadeklarować podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości 2.049,60 zł (60% × 3.416,00 zł).
Tym samym ustalone od nowej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne osób przebywających na urlopach wychowawczych wyniosą:
- składka emerytalna: 2.049,60 zł × 19,52% = 400,08 zł,
- składka rentowa: 2.049,60 zł × 6% = 122,98 zł za styczeń 2012 r.,
- składka rentowa: 2.049,60 zł × 8% = 163,97 zł za luty 2012 r.
Składki w nowej wysokości obowiązują od trzeciego miesiąca następnego kwartału. W marcu kwota ta ulegnie więc zmianie, stosownie do ogłoszonej przez Prezesa GUS kwoty przeciętnego wynagrodzenia za IV kwartał 2011 r.
Należy dodatkowo pamiętać o ograniczeniu zawartym w art. 18 ust. 14 ustawy systemowej, zgodnie z którym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w ust. 5b, nie może być wyższa niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie obliczane na podstawie wynagrodzeń wypłaconych danej osobie za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy.
PRZYKŁADPracownica przebywa na urlopie wychowawczym od 1.12.2011 r. do 31.12.2012 r. Nie ma ona ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie ma innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych. Jej przeciętne wynagrodzenie za okres 12 miesięcy poprzedzających urlop wychowawczy wynosi 2.000 zł. W związku z ograniczeniem zawartym w art. 18 ust. 14 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek stanowić będzie kwota 2.000 zł. Zatem składki za styczeń 2012 r. wyniosą:
- składka emerytalna: 2.000,00 zł × 19,52% = 390,40 zł,
- składka rentowa: 2.000,00 zł × 6% = 120,00 zł.
Nie uległa zmianie podstawa wymiaru składek na ubezpieczanie zdrowotne. Stanowi ją kwota odpowiadająca wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (od 1 listopada 2009 r. - 520 zł).
Pracodawca zobowiązany jest złożyć za pracownicę przebywającą na urlopie wychowawczym:
- imienny raport miesięczny ZUS RSA z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 xx oraz kodem świadczenia/przerwy 121 lub 122 w zależności od podstawy udzielenia urlopu wychowawczego, a także
- imienny raport miesięczny ZUS RCA z kodem tytułu 12 11 xx, w którym pracodawca zobowiązany jest wykazać podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę) i na ubezpieczenie zdrowotne (w wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych), jak również wyliczone od powyższych podstaw składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne.
Za pracownicę przebywającą na urlopie wychowawczym płatnik składek zobowiązany jest wykazywać składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA w bloku III.B i IV.B w polu 11 (kwota składki na ubezpieczenie emerytalne finansowana przez płatnika) oraz w bloku III.B i IV.B w polu 12 (kwota składki na ubezpieczenia rentowe finansowana przez płatnika).
Zsumowane z raportu ZUS RCA składki na ubezpieczenia emerytalne i powinny być wykazywane w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA w bloku IV pola 10, 11 oraz 12 (składki finansowane przez budżet państwa).
Podstawa prawna:- Art. 4 pkt 2 lit. b, art. 16 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 237, poz. 1654).
- Art. 6 ust. 1 pkt 19, art. 18 ust. 5b i ust. 14, art. 22 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).
- Art. 66 ust. 1 pkt 32, art. 81 ust. 8 pkt 10 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).
- Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2011 r. (M.P. nr 103, poz. 1042).
Autor: Andrzej Wilczyński
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
