Od 23 listopada wniosek o emeryturę lub rentę można zgłosić przez Internet
Zainteresowany może złożyć wniosek w formie dokumentu elektronicznego za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS. To tylko jedna ze zmian, którą wprowadza nowe rozporządzenie o świadczeniach emerytalno-rentowych.
Wniosek taki powinien być uwierzytelniony przy użyciu mechanizmów określonych w przepisach ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne lub mechanizmów określonych przez ZUS na podstawie art. 20a ust. 2 tej ustawy oraz zgodny ze wzorem dokumentu elektronicznego, ustalonym przez ZUS. Uregulowania zawarte w rozporządzeniu dotyczą bezpośrednio ZUS, wykonującego zadania nałożone ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, oraz ubezpieczonych i zainteresowanych, którzy będą występowali w postępowaniach emerytalno-rentowych przed organami rentowymi.
Poprzednie rozporządzenie „przetrwało” zmianę systemu emerytalnego w Polsce
Na mocy art. 194 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dotychczas obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (obecnie uchylone) obowiązywało po dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. od 1 stycznia 1999 r.
Przyjęcie takiej konstrukcji prawnej miało na celu stosowanie tych samych procedur dotyczących spraw emerytalno-rentowych do wszystkich ubezpieczonych, którzy nabywają prawa do emerytury lub renty według reguł starego, niezmienionego systemu. Założono bowiem, że procedury te powinny obowiązywać tak długo, jak długo będą wypłacane emerytury i renty obliczane według starych, niezmienionych reguł.
Dla przypomnienia: od 1 stycznia 1999 r. weszły w życie przepisy ustanawiające zasady przyznawania emerytur ze zreformowanego systemu emerytalnego, opartego na innych zasadach ustalania wysokości emerytury. Kwota emerytury jest obecnie zależna od sumy składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego.
Dlaczego wydano nowe rozporządzenie?
Pierwsze emerytury, obliczone według nowej, kapitałowej metody, zostały przyznane w 2009 r. Obecnie obowiązują zatem równolegle dwa systemy emerytalne i dotychczasowe zasady postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe muszą zostać uzupełnione i odpowiadać obu systemom. Stąd nastąpiła konieczność wydania nowego aktu prawnego w tym zakresie.
Rozporządzenie określa:
- zakres obowiązków informacyjnych organów rentowych,
- warunki i tryb wszczęcia postępowania w sprawach świadczeń,
- sposób ustalania daty zgłoszenia wniosku o świadczenie lub o ustalenie jego wysokości, jeżeli wniosek nie został złożony w organie rentowym,
- dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, które powinny być dołączone do wniosku w sprawie przyznania świadczeń,
- rodzaje dowodów uzasadniających prawo do świadczeń lub ich wysokość, w przypadku gdy konto ubezpieczonego nie zawiera tych danych,
- zakres danych, które mogą być udowodnione w drodze zeznań świadków lub oświadczeń ubezpieczonych, wraz ze wskazaniem formy tych zeznań lub oświadczeń,
- sposób obliczania świadczeń i okresów uwzględnianych przy ustalaniu świadczeń,
- elementy, jakie powinna zawierać decyzja organu rentowego oraz jej uzasadnienie, a także zakres informacji, które powinny być zawarte w pouczeniu do tej decyzji,
- formę prowadzenia akt sprawy i ich przechowywania oraz okres przechowywania akt sprawy prowadzonych w formie elektronicznej,
- tryb postępowania oraz rodzaje dowodów niezbędnych do przyznania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczeń w drodze wyjątku.
Podstawa prawna:
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. nr 10, poz. 49 ze zm.) - uchylone.
- Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.).
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. nr 237, poz. 1412); w tekście: rozporządzenie emerytalno-rentowe.
